Pastor Lai Cung: ‘Lai phung ah hri ai awkmi cu kut in tongh phung si lo, hrial an si’

Lai Phung Le Mah Le Mah I Thah

Biahmaiṭhi
Hakha Baptist Association, Youth Department hruainak in atu bantuk kan Laimi chung ah kan ton cuahmah mi le ṭih a nung taktak mi tuahsernak kong Mah le Mah I Thahnak kong Lai phung nih zeitin a kalpi mi a si ti mi tlangtar in keimah an ka sawm ve caah lawmhnak tampi ka ngei.

Ka chim duh mi cu Laimi nih kan ngeih mi phung le lam ah thihnak kong zeitin dah a um ti mi ka dothlat khawh tawk chim le nihin kan ton cuahmah mi Mah le Mah I Thahnak hi kan phung nih thazang a pek maw pe lo ti mi langhter kha nan sin ah langhter ka duh mi a si.

1. Laimi tuanbia le Mah le Mah I Thah
Hlan pupa chan ngaingai ah Mah le Mah I Thah hi a rak um lo ti usilaw kan palh tuk lem lai lo. A ruang cu Laimi tuanbia ah mah le mah i thah, i awk, tbk hi kan hmu kho lo. A tuanbia zawt awk kan ngei lo. Laimi cu mah le mah aa that mi miphun kan sinak kan tuanbia ah kan hmuh khawh lo caah mah le mah aa that mi miphun cu kan si lo tiah ti khawh kan si ko hnga lo maw, tiah ka ruat.

2. Laimi le thih
Laimi cu thih hi a tlangpi in phun 2 kan ngei
Sarthi le Pulthi ti a si ko. Asinain cu leng ah thihnak hi phun dangdang an um rih.
1. Sarthi
2. Pulthi
3. Pawpiphor (Nau cung thih)
4. Ngakchia thla tling lo
5. Thinghmui (misilo)
6. Nulai kung khih (Vom seh ding)

Pul thi cu thih ṭha ah ruah a si. Sarthi cu thih hring tiah ti a si i, thih ṭha ah ruah a si lo.

Sarthi: Zawt lo in pakhat khat ruang ah thih khi a si. Sarthi cu thih hring ti zong in kan ti: Lungpang, thingpar in a tla, ti ah a pam, mei ah a pam, aa khawngdeng, meithal in an hmawt tbk… Sarthi cu hawi zawng in a thih lo caah put tik hmanh ah langpak in put a si.

Pulthi: Hlan ahcun zeifah in a thi ti hngalh a rak si tuk lo. Tar thih, ei palh, kik tlaih, zawtnak in thih tbk… pawl hi thih sawhsawh ah chiah an si caah thih tluang ah chiah a si.

Pawpiphor: Hi thihnak hi thih fak ngaingai ah ruah a si. Hlan ahcun sual man thih in thih bantuk ah an ruah. Nau cung in a thi mi le sarthi hna cu cawnglai zawnhpiak an si lo.

Ngakchia thla tling lo: Ngakchia thla tling lo cu minung tling ah ruah an si rih lo caah an thih cangka in an ruak cu inn tang ah an vui ko hna.

Thinghmui: Thinghmui zawtnak in a zaw mi hna cu mi lak ah um khawh a si lo, hauleng ah an chiah hna. An thih lai te ah thinghmui in a thi mi hna vuinak ah an kalpi hna i an thaw a dih tiang an hngah hna i an thut buin an vui hna.

Nulai kung khih: Zingnu nih khau a khih mi an si i, sahrang nih seh ding in hrin mi an si. Cubantuk in sahrang nih a seh taktak hna ti a si. Cu bantuk cu nulai kung khih tiah an ti.

Kan tlangtar ah kan luh a si ahcun Laiphung le Mah le Mah I Thahnak kong a si. Mah le Mah thahnak in a thi mi hna hi sarthih phun a si. Sihmanhsehlaw Sarthinak nakhmanh in a chiakha deuh mi thihnak phun khat a si. Sarthi thihnak chung ah a lut mi cu a si ko.

Cucaah ahcun Sarthih thihnak le Mah le Mah Nun I Lak hi Laiphung in zoh tik ah aa dang mi a si lo caah kan tim tik ah kan chimkem tawn lai.

3. Hodah Amah le Mah Aa That?
Keimah nih ka hei dawi khawh tawk ah Mah le Mah Aa That mi hi a liamcia kum 130 (A liamcia chan li chan nga) lio hrawng ah a rak cang mi kan hmuh khawh. Cu hnu cun duhsah in a hun i zul cuahmah i nihin kan chan ahcun a tam ngaingai cang. Laiphung an rak um lio mah le mah i thah le nihin kan chan mah le mah i thahnak hi cu a phun aa dang deuh rua. Nihin ah mah le mah aa that mi cu lungretheihnak phunphun ruang ah a si deuh kho.
Sihmanhsehlaw Laiphung um lio ah mah le mah aa that mi hna cu mi fimfai an si lem lo, mi chuapchap deuh hi aa awk mi hi an si deuh.

Dawt Pum Pa chim mi: Hri aa awk nain a thi deuh lo mi
Q: Ziah hri cu naa awh ka dua
A: Chim hlah, a duhtuk ve ko tiah ma na ka ruah…asinain i awk, i awk ti mi rumro hi ka thinlung ah a chuak rumro ko, a ṭhatuk i awk ti mi hi ka hrial kho bak lo cu ta. Atu ah i awk ka ti uh naisai…ka awk duh naisai ti lo.
A awk i a thih manh hlan ah an hmuh i an khamh manh. Cu hnu ah sii-inn ah an tlikpi i dei lei ah a lung a fim.

A liamcia chan li-nga lio ah Amah le Mah Aa That (Awk) mi cu:
Hakha khuahlun tichia va pawng ah khin a si, an inn chung ah aa awk. Ngakchia kha na pu zeidah a tuah va zoh ta uh tiah an ti hna i an va zoh tik ah… inn chung ah a rak i awk ko kha an hmuh i, ngakchia nih an hmuh mi an chim mi cu, “Ka pu cu inn chung ah a dir zengzung ko, a cawl lo, a holh fawn lo” tiah an ti. Upa nih lik ma lek tiah an va zoh cu a rak awk diam cang.

Cu le cangka Vok thau an thah colh, an inn zel cu an bauh dih i aa thlainak zawn bakbak ah khor an cawh i ho nih tawngh loin a hri cu an pheh i khor chung ah an thlak. Cuticun an vui ko. Cun an inn zong cu an ṭheh beh tiah Rev Chan Chum nih a ka chimh.

Cucaah

4. Laiphung Ah Sarthi/Mah le Mah Aa That Mi Cu:
1. Tawnghchia an si
Sarthi cu pakhat khat khawndennak in a thi mi an si. Cucu an ton cu an tuah mi ṭhat lo nak ruang ah a si tiah an zumh. Cucaah annih cu misual an si, an sualnak ruang ah an thih caah midang nih tawngh ahcun an kan thuarh ve lai tiah an ruah i an rak tawng duh hna lo.

2. An ruak humh a si lo
Sarthi an um ahcun an ruak kha an ṭah hna lo, an ruak zong an hum hna lo. Sualnak a ngeih ruang ah khuazing nih a lehrulh tiah an ruah mi a si.

3. An ruak kha an hngah hna lo
Sarthi cu an thih hnu ah chungkhar sahlawh rualchan hna nih sathah in hngah a si lo. (Sathah ti mi cu a tanglei ah kan fianter lai)

4. An ruak kha khuachung ah luhpi phung a si lo
Hawi thih kel in thih a si lo tik ah, khuazing lehrulhnak in a thi mi an si an ti tik ah annih cu an thur i khuachung luhpi ahcun khua a thuar, sarthi an um ṭhan tiah an zumh caah sarthih in a thi mi hna ruak cu khuachung luhpi phung a si lo. Vanchiatnak an kan phorh tiah an ruah.

5. Hawi sin ah vui an si lo (Sarthlan)
Sarthih in a thi mi cu an put tik hna ah laangpaak in put a si. A sullam cu hawi zawng in na thi lo tinak a si. Cucaah an ruak cu hawi vuinak ah vui loin sarthlan ti mi khualeng ah vui an si.

6. Inn/Khua thianh a hau
Inn pakhat ah asiloah khuachung pakhat ah sarthi an um sual ahcun cu inn asiloah khua cu a thuar, a thiang lo tiah ruah a si. Cucaah Vok in maw a dir in maw sathi luanh in thianh a hau.

Laiphung ah Sarthi/Mah le Mah Aa That Mi Thih Hnu Thlarau Kong

1. An Thlarau A Vai: Hring thih in a thi mi hna cu an thlarau hi a vak, a ai an kiu. Thih kel in an thi caah an thih hnu zong ah harsatnak an tuar i an vakvai. Cucaah sarthi cu an thla a hraat ti a si.

2. Sanu nih lam har in a kalter hna: Laimi zumhnak ah a thi mi viate cu mithi khua kutka cawngtu Sanu sin an phan ti a si. Sanu hi kutka cawngtu si kaw amah nih nawl a ngeih. Cucaah mi an thih tik ah thahpiak mi a um ti a si. Cu an thahpiak mi salu cu Sanu nih a ei i cu kar ah an lan tawn ti a si. Ngakchia an thih tik ah Sanu nih an hrik a cihpiak tawn hna i an lu hia fak tawn an ti caah ngakchia an thih tik ah fang ṭhuam khat khi an angki ah an ṭemh chih tawn hna i Sanu nih an hrik cih ti loin fang kha a cihpiak hna an ti. Sihmanhsehlaw sarthi cu an thih ah an ruak an hngah hna lo tik ah le an ruak cung ah sa an thahpiak hna lo tik ah Sanu nih lamharnak in a kalter hna an ti. Pawpiphor zong hi an lam a hartuk ti a si i an ruak cung ah hreitlung haar tein an taat i an thlak chih tawn hna an ti. Cu hreitlung cu a hnawl tawn tiah an ti.

3. A nung mi nih tuahpiak mi: An thih hnu ah an lam a har, an thi le an hnai he an si, thurhnawm piin an kal. Cucaah a nung mi nih tiva ah an kalpiak hna i tiva ‘ar kha tichung an thlah i lung in thilak an cheh’ cuti an tuahpiak hna cu ti kan kholh hna a si, tiah an ruah. An herha a zang deuh, an i nuam deuh tiah an zumh caah tiva ah an kalpi hna.

#Biatlangkawm
1. Laiphung ah Mah le Mah I Thah ti mi hi kan pupa hna chan ah kan hmu kho huaha lo.

2. Mah le Mah I Thah hi thih tluang ah an ruat lo, zingnu nih a lehrulhnak hna a si. An sual ruang ah hibantuk an tuah hi a si.

3. An sual ruang ah an ton mi a si. Cucaah annih cu tawnghchia an si, kan tawngh hna ahcun anmah bang kan thur ve lai tiah an ruah i an tawng duh hna lo. An ruak hmanh hawi sin ah vui hna lo, an ruak zong ah hum hna lo,

4. An thih hnu an thlarau tiang nih harnak le lungretheihnak a ton. An lam a tluang lo tiah an zumh.

5. Laiphung ah Sarthih cu thihchia ah an ruah, Mah le Mah I Thah chinchin cu Sarthih nakhmanh in a chiakha deuh mi ah ruah mi a si.

Kaa lawm

Pastor Lai Cung
CACC
2018 Zing 14